Yapay zeka yenilenebilir güç istihdamını tekrar şekillendirecek

ABU İş gücü tasarrufu sağlayan teknolojiler ile yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasının, yenilenebilir güç kesimindeki istihdam yapısını dönüştürmesi bekleniyor.

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ile Memleketler arası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından hazırlanan “Yenilenebilir Güç ve İstihdam – Yıllık Kıymetlendirme 2025” raporuna nazaran 2012’de 7,3 milyon olan yenilenebilir güç istihdamı, 2024’ün sonunda 16,6 milyona ulaştı.

Yenilenebilir güç istihdamının artışında 2024’e kadar büyüme, “kayda değer” olarak değerlendirilirken iş gücünün ise teknolojik gelişmeler ışığında daha farklı şekilleneceği öngörülüyor.

IRENA 16. Genel Kurulu kapsamında IRENA Sosyoekonomi ve Politika Birimi Başkanı Michael Renner ve ILO Gelecek Becerileri Birimi Başkanı Olga Strietska Ilina, milletlerarası medya mensupları ile bir ortaya gelerek rapora ait değerlendirmelerde bulundu.

Renner, 2024’te bilhassa güneş ve rüzgar gücünde kurulumların rekor seviyeye çıktığını lakin istihdamdaki artışın rekorlara nazaran beklentilerin altında kaldığını söyledi.

İş gücünden tasarruf sağlayan dijital teknolojilerin kullanımının giderek arttığına işaret eden Renner, güç dalında dijitalleşmenin istihdam muhtaçlığını azalttığını, yapay zekanın devreye girmesiyle bu eğilimin güçleneceğini lisana getirdi.

Renner, güneş gücünde çatı üstü üzere merkezi olmayan kurulumlardan, güç santrali ölçeğindeki kurulumlara geçişin artmasıyla iş gücüne muhtaçlığın azaldığına dikkati çekerek, “Hindistan, Almanya, ABD ve kimi başka ülkelerde son yıllarda tam olarak gördüğümüz şey bu, küçük ölçekli çatı üstü kurulumların tersine, güç santrali ölçeğindeki kurulumlara hakikat göreli bir kayma oldu.” bilgisini paylaştı.

Dubai’de Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Kontratı 28’inci Taraflar Konferansı (COP28) kapsamında yenilenebilir güç kapasitesinin 2030’a kadar dünya genelinde 3 katına çıkarılması istikametindeki taahhüdü anımsatan Renner, şöyle devam etti:

“Yenilenebilir güç kapasitesi ve bu tesisleri işletmek için gerekli istihdam artışının güçlü bir büyümeyle devam edeceğini düşünüyoruz. İstihdamdaki arz ile talep ortasındaki uyumsuzluğu önlemek için eğitim ve mesleksel eğitim programlarının büyük ölçüde artırılması gerekiyor. Eğitim ve mesleksel eğitim programlarının güçlendirilmesi muhtaçlığına bütüncül bir çerçeveden bakmak gerekiyor.”

Raporda “kadın” ve “engelli” istihdamı vurgulandı

Ilina da ILO perspektifinden bakıldığında yenilenebilir güç kesimi ve istihdamına ait iki değerli noktanın öne çıktığını söyledi.

Bu bölümdeki işlerin gençler ortasında çevreci tarafıyla cazip bulunduğunu belirten Ilina, yenilenebilir güç kesimindeki istihdamın belli bir marifet seviyesi, birçok vakit muhakkak bir fiyat düzeyi ile daha güzel çalışma şartları sunması sebebiyle tercih edildiğini anlattı.

Ilina, jeopolitik, yeni ticaret düzenlemeleri, gümrük tarifeleri ve çoklu krizlerin yaşandığı belirsizlik ortamında yatırımlarla ilgili genel zorlukların bulunduğunu, bunun da istihdamı etkilediğini söyledi.

Bu sebeple yenilenebilir güç kesimindeki istihdama yönelik beklentilerin yüksek olduğuna işaret eden Ilina, “Yenilenebilir güç bölümünün arz ve talep bağında bir olgunluğa ulaşmasını bekliyoruz. Bu raporda yer almıyor lakin diğer bir raporda her 4 işten 3’ünün yapay zekadan etkileneceği iddia ediliyor. Uygun haber ise iş gücünün sadece yaklaşık yüzde 3’ü yüksek seviyede iş ikamesi riskiyle karşı karşıya kalacak lakin bu durum kesimde marifetlerin geliştirilmesi ve daha fazla eğitim manasına geliyor. Rapor, eğitim ve öğretimin temel bir eşitlik ve kapsayıcılık aracı olması gerektiğini vurguluyor.” görüşünü paylaştı.

Ilina, yenilenebilir güç kesimindeki bayanlar ve engelli bireylere yönelik bakış açısının raporda detaylandırıldığını söyledi.

Üç yenilenebilir güç işinin yalnızca birinin bayanlar tarafından yapıldığına işaret eden Ilina, 2030’a kadar yenilenebilir güce geçiş senaryosunda yeni ortaya çıkacak işlerin üçte birinden daha azının bayanlara yarar sağlayacağını söyledi.

Ilina, bayan istihdamının bugünün değil geleceğin de sorunu olduğuna dikkati çekerek, “Kadınların etkin olduğu bu üçte birlik işlerin birden fazla idari, ofis işleri yahut bazen teknik işler lakin nadiren bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında ve nadiren üst idare durumlarında yer alıyorlar. Bu nedenle bu döngüyü kırmak son derece kıymetli. Engelli bireyler kelam konusu olduğunda da kalıcı bir fiyat farkı bulunuyor. Nüfusun yüzde 16’sının görünür ya da görünmez bir çeşit pürüzünün olduğu varsayılıyor.” diye konuştu.

Kaynak: Haberler